CECHY PSA TERAPEUTYCZNEGO
  

Fragment książki "KYNOTERAPIA W INTEGRACJI ODRUCHÓW. Metody i techniki neurokinezjologiczne w pracy z deficytami rozwoju psychoruchowego"
Autorki: dr Swietłana Masgutowa-Hawryluk i Hanna Wojciechowska

GRUPY UŻYTKOWE PSÓW NIE DEDYKOWANYCH DO KYNOTERAPII:

WYBÓR PSA TERAPEUTYCZNEGO

    Psy użytkowe muszą muszą spełniać określone wymagania. Przypadkowe znalezienie psa idealnego do szkolenia jako psa terapeutycznego jest bardzo trudne. Porażki w szkoleniu są czasochłonne i kosztują. Przykładem może być szkolenie psów dla niewidomych w latach 40-tych XX wieku, gdzie jedynie 9 % psów, które rozpoczynały szkolenie nadawało się do pracy z niewidomymi. Korzystając z badań naukowych poznano mechanizmy doboru szczeniąt, dzięki czemu obecnie około 90% psów rozpoczynających szkolenie nadaje się do pracy z niewidomymi.
Powyższy przykład pokazuje jak ważne jest wybranie odpowiedniego psa. W przypadku psów terapeutycznych najlepsze efekty osiąga się gdy do szkolenia wybieramy szczenię posiadające cechy charakteru odpowiadające jego przyszłej pracy. Wówczas współdziałanie wrodzonych cech bezwarunkowych oraz procesy wychowania i szkolenia pozwalają ukształtować psa terapeutycznego spełniającego stawiane przed nim zadania. Wpływ na charakter psa mają:
- wybór rasy
- wybór hodowli
- socjalizacja szczeniąt
- wybór odpowiedniego szczenięcia.
Wybór rasy: Pies terapeutyczny powinien być przede wszystkim psem bezpiecznym. Każda rasa oprócz wzorca określającego wygląd zewnętrzny posiada wzorzec psychiczny. Rasa określa więc predyspozycje i cechy wrodzone psa. W sytuacji nieprzewidzianej psy reagują odruchowo, zgodnie z „wdrukowanym” w genotyp zachowaniem. Genotypu nie zmieni się szkoleniem. Dlatego też psy, które w swojej pierwotnej użytkowości wykazywały agresję (m.in. psy stróżujące, obronne, bojowe) nie powinny być używane w kynoterapii. Przy wyborze rasy psa należy kierować się jego przeznaczeniem w przyszłych zadaniach np. na dużego psa możemy położyć dziecko, podczas gdy małego psa można tylko przytulać; przy pracy z kynofobią w trakcie pierwszych zajęć niezastąpione są małe psy o wyglądzie pluszowej zabawki; warto również wziąć pod uwagę kolor psa - ośrodek\fundacja powinny mieć psy zróżnicowane kolorystycznie pomimo tego, że psy o jasnym umaszczeniu wzbudzają w pierwszym kontakcie większe zaufanie niż psy czarne. Podobnie jest z długością włosa.
Wybór hodowli: Na ogólne, charakterystyczne dla danej rasy wzorce zachowań, nakładają są cechy osobnicze. Dlatego tak ważna jest rola hodowcy. Poprzez odpowiednio prowadzony dobór hodowlany ma on wpływ na to jakie będą jego psy, zarówno pod względem wyglądu jak i psychiki. Ważne jest aby psy z wybranej hodowli były zdrowe a rodzice szczeniaków nie mieli wad genetycznych. Dobór rodziców powinien być planowy - najlepiej jeśli hodowca specjalizuje się w wybranej rasie. Dobrze, gdy pozyskujemy psa z hodowli, z której psy już sprawdziły się w pracy kynoterapeutycznej. Pamiętajmy o tym, że w przypadku psa rasowego mamy możliwość sprawdzenia przodków naszego szczenięcia również pod względem psychicznym.
Socjalizacja szczeniąt: Hodowca pragnący wychować psy o przeznaczeniu do terapii wiele czasu musi poświęcić szczeniakom. Poza standardową troską o sukę i szczeniaki powinien w odpowiednim czasie podawać szczeniętom bodźce stymulujące ich rozwój. Dzięki temu szczenięta będą lepiej funkcjonować w dorosłym życiu. Przykładem jest wczesna stymulacja neurologiczna szczeniąt opisana np. tutaj. Konieczna jest również wczesna i ciagła socjalizacja z człowiekiem - człowiek i jego codzienne otoczenie ze wszystkimi dźwiekami i zapachami powinien być dla szczeniaka "środowiskiem naturalnym". W okresie szczenięcym należy również zadbać o prawidłową socjalizację w psim stadzie. Praca hodowcy procentuje kontaktowymi, zrównoważonymi, ciekawymi świata i współpracy z człowiem, łatwo uczącymi się szczeniakami. Tak prowadzone szczenięta mają dużą szansę zostania dobrymi psami terapeutycznymi.
Wybór szczenięcia: Mimo posiadania tych samych rodziców, szczenięta w miocie nie są identyczne. Różnią się wyglądem, ale różnią się także charakterem. Kynoterapeuta wcześniej dokonał wyboru rasy i hodowli. Teraz mając przed sobą kilka szczeniąt musi dokonać selekcji, który z nich najlepiej rokuje jako pies terapeutyczny. Którego najłatwiej będzie wyszkolić, i który doskonale sprawdzi się na zajęciach. Na pierwszy rzut oka trudno jest przewidzieć jaki pies wyrośnie z rozkosznej, puszystej kulki, którą kynoterapeuta ma przed sobą. Dlatego z pomocą przychodzą testy szczeniąt. Pozwalają one obiektywnie prognozować przyszły charakter i predyspozycje psa. Polskie Towarzystwo Kynoterapeutyczne do selekcji przyszłych psów terapeutycznych rekomenduje test opracowany przez Wendy i Jacka Volhardów. Test ten pozwala ocenić zrównoważenie psychiki szczenięcia, jego różne rodzaje inteligencji oraz chęć do pracy i współpracy z człowiekiem. Jest testem rozbudowanym, który doskonale sprawdza się w ocenie szczeniąt. Opis testu do pobrania tutaj. Ważne jest aby interpretacji wyników testu dokonał behawiorysta psów lub doświadczony kynolog. To zwiększa szansę dokonania prawidłowego wyboru.

Mając wybranego szczeniaka pamiętać należy, że ma on jedynie odpowiednie cechy, predyspozycje, które można rozwinąć i wykorzystać w przyszłej pracy lub zaprzepaścić. Aby z doskonałego szczeniaka wyrósł doskonały pies terapeutyczny należy poświęcić mu wiele uwagi, troski i pracy nad jego wychowaniem oraz odpowiednim wyszkoleniem. Należy przy tym uważać, aby z braku wiedzy, bądź przez bezkrytyczne stosowanie zaleceń szkoleniowych nie osiągnąć efektu odwrotnego od zamierzonego. O niebezpieczeństwach w procesie socjalizacji szczeniaka można przeczytać tutaj

Klasy psów terapeutycznych: